Aanpak grondwaterverontreiniging Salomonsonstraat
Bij Gedeputeerde Staten van Overijssel is melding gedaan van het voornemen om de grondwater verontreiniging op een locatie tussen de Salomonsonstraat en de Regge te Nijverdal te saneren. Gedeputeerde Staten hebben het voornemen in te stemmen met het saneringsplan dat ter inzage ligt van 19 december 2007 tot en met 29 januari 2008 in het Huis voor Cultuur en Bestuur te Hellendoorn en in het provinciehuis te Zwolle.
Samenvatting
Aan de Salomonsonstraat in Nijverdal zat vroeger een landbouwmachinefabriek. Op deze locatie is een bodemverontreiniging ontstaan doordat is gemorst met onder andere ontvettingsmiddelen. Zowel het brongebied als het ondiepe grondwater ter plaatse van de voormalige landbouwmachinefabriek zijn in het verleden gesaneerd. Daarnaast is er een verontreiniging van het diepe grondwater vastgesteld. Deze verontreinigingpluim zit op een diepte van 12 tot 18 meter tussen het fabrieksterrein en de rivier De Regge. Het betreft een verontreiniging die langzaam richting De Regge gaat. In 2004 is een saneringsonderzoek uitgevoerd om te bepalen hoe het verontreinigde grondwater moet worden verwijderd. Daarna is een voorkeursvariant uitgewerkt in een saneringsplan waarin is bepaald dat na 3 tot 5 jaren circa 95% van de verontreiniging zal kunnen zijn verwijderd. Daarvoor moet het grondwater, via 4 onttrekkingfilters midden in de verontreiniging geplaatst, worden opgepompt en na zuivering worden geloosd. Het saneringsplan is voor instemming ingediend bij de provincie Overijssel. Nadat het saneringsplan is goedgekeurd zal dit worden uitgewerkt in een bestek waarop aannemers kunnen inschrijven. Na het verlenen van de opdracht zal de aannemer beginnen met de aanleg van de saneringsinstallatie en het wegpompen van het verontreinigde grondwater.
Nadere uitleg Saneringsonderzoek
In 2004 is in opdracht van de provincie Overijssel een saneringsonderzoek uitgevoerd. Hierin zijn verschillende mogelijkheden voor het verwijderen van het verontreinigde diepe grondwater uitgewerkt. Op basis van dit saneringsonderzoek heeft de provincie Overijssel een voorkeursvariant vastgesteld. Bij deze variant gaat het om een grondwateronttrekking met een looptijd van drie tot vijf jaar. De verwachting is dat hiermee na vijf jaar tussen 95 en 100 % van de verontreiniging is verwijderd. Uitgangspunt is dat er tot maximaal vijf jaar gesaneerd wordt.
De voorkeursvariant is verder uitgewerkt in een saneringsplan. Voor dit plan moet vervolgens het bevoegd gezag, de provincie Overijssel, een beschikking afgeven oftewel goedkeuring verlenen.
Verandering in de tijd
Wanneer de situatie van de verontreiniging in 2007 wordt vergeleken met die in 2003, blijkt dat de omvang van de verontreiniging in het ondiepe grondwater is afgenomen. De omvang van de verontreiniging in het diepere grondwater is nagenoeg gelijk gebleven. De verontreiniging wordt nu dichter bij De Regge aangetroffen (zie de bijgaande situatie).
Actuele verontreinigingsituatie grondwater
Vanuit de verontreinigingpluim in het diepe grondwater is ook het ondiepe grondwater verontreinigd geraakt. De verontreiniging in het ondiepe grondwater (5 m onder maaiveld) is het meest duidelijk tussen het gebouw van de Woningstichting Hellendoorn en De Regge, ter plaatse van het meest noordelijke appartementengebouw. Ook aan de noordkant van het Hoge Dijkje is het ondiepe grondwater verontreinigd.
Ook in de gehele Storkstraat zijn lichte verontreinigingen in het grondwater gemeten; ten zuiden van de Storkstraat is de verontreiniging niet meer aangetroffen. In het diepere grondwater is de verontreinigingpluim omvangrijker dan in het ondiepe grondwater. De pluim loopt globaal van de kruising van de Storkstraat met het Hoge Dijkje via de gebouwen van de Woningstichting en het meest noordelijke appartementengebouw tot aan De Regge. In dit hele gebied worden sterk verhoogde gehalten (interventiewaarde overschrijdingen) gemeten. Aan de noordkant tot de Grotestraat en aan de zuidkant bij de zuidelijke appartementengebouwen worden eveneens nog licht verhoogde gehalten (streefwaarde overschrijdingen) gemeten.
Saneringsdoelstelling
De saneringsdoelstelling is de maximaal haalbare verwijdering van de verontreinigingen van het grondwater door een lang durende grondwatersanering. De ervaring leert, dat door middel van grondwateronttrekking een volledige sanering nauwelijks haalbaar is, mits extreem lang grondwater wordt onttrokken en onder de voorwaarde dat er later geen verontreiniging meer optreedt vanuit de eventuele restverontreinigingen in de grond of het grondwater. Er zullen dus na afloop van de sanering mogelijk lagere concentraties achterblijven. Na drie jaar grondwateronttrekking wordt de sanering geëvalueerd en met het waterschap overlegd of de achtergebleven restverontreiniging via natuurlijke lozing op het oppervlaktewater in De Regge mag worden geloosd. Voor een evaluatie na drie jaar is gekozen, omdat de saneringsinspanning tot dat moment nog tegen de kosten opwegen. Indien het waterschap na drie jaar sanering niet akkoord gaat met een lozing op De Regge, dan zal de sanering met maximaal twee jaar moeten worden voortgezet.
Grondwateronttrekkingsysteem
Voor de sanering is uitgegaan van een grondwateronttrekking in de verontreinigingpluim. Ten behoeve van de grondwateronttrekking worden verspreid over de pluim vier onttrekkingsputten opgesteld met filters (zie bijgaande kaart). Het aantal en de locatie zijn zo gekozen, dat het grondwater zo gelijkmatig mogelijk zich verplaatst van de verontreinigingpluim naar de onttrekkingsputten. Het plaatsen van de onttrekkingsputten is natuurlijk ook afhankelijk van beschikbare locaties (afhankelijk van bijvoorbeeld bebouwing). Om de verontreiniging volledig te saneren is de diepte van de filterstellingen op 5 tot 15 m voldoende. De totale onttrekking van het grondwater bedraagt 600 m3 per dag over de eerste periode van circa drie jaar. Als aanvulling op de vier putten in de pluim wordt op de plek van het voormalige fabrieksterrein de bestaande onttrekkingsput in de Thomas Ainsworthstraat ingeschakeld, op het moment dat put 1 in de pluim kan worden uitgeschakeld omdat op dat moment de capaciteit daardoor vrij komt. Dit in verband met de restverontreiniging die in het grondwater bij put 1 na de sanering in 1994 is achtergebleven. De exacte locatie van de putten kan, afhankelijk van omstandigheden ter plaatse en in overleg met de gemeente Hellendoorn nog afwijken.
Invloed op de omgeving
Door de grondwateronttrekking zal de grond zich kunnen gaan zetten. De invloed daarvan op de omgeving zal beperkt zijn. We verwachten namelijk dat de zettingen van de grond niet groter zullen zijn dan 0,005 a 0,01 m, zodat in principe geen sprake kan zijn van mogelijke zettingschade. Daarnaast zal door de grondwateronttrekking de grondwaterstand lager worden. Dat kan leiden tot verdroging van ondiep wortelende gewassen. Het gaat hier echter overwegend om stedelijke bebouwing, zodat schade van gewas door verdroging niet zal voorkomen. Op dit moment is het nog niet duidelijk of er schade aan archeologische resten in de grond kan optreden als gevolg van de grondwaterstandverlaging. Hier zal nog naar gekeken worden bij de aanvraag voor de vergunning voor de grondwateronttrekking.
Zuivering
Uitgangspunt is dat het vrijkomende water op De Regge wordt geloosd. Voordat op De Regge kan worden geloosd, moet het vrijkomende water eerst worden gezuiverd . Zuivering van het opgepompte water vindt plaats door middel van luchtstrippen met nageschakeld actieve koolfilters. Naast zuivering van het water zal het water gezien het relatief hoge ijzergehalte ook ontijzerd moeten worden om verstopping van de installatie te voorkomen. De locatie van de zuiveringsinstallatie zal in overleg met de gemeente Hellendoorn worden bepaald.
Vervolg
Nadat het bestek is opgesteld, zal door middel van een Europese aanbesteding een aannemer worden geselecteerd voor de daadwerkelijke uitvoering van de werkzaamheden. Dan zal er ook meer duidelijkheid komen waar exact de filters, leidingen en zuiveringsinstallatie komen en hoe lang de werkzaamheden gaan duren en wat de eventuele (tijdelijke) overlast zal zijn die met de aanleg en het gebruik van het gehele onttrekkings- en zuiveringssysteem gepaard gaan. In de tussenliggende periode zullen alle benodigde vergunningen moeten worden aangevraagd en verkregen (zie de bijgaande voorlopige planning). Informatie Als u nog vragen hebt kunt u contact opnemen met de heer G. de Jong van de provincie Overijssel (038- 499 7812) of de heer B. Bruggeman van de gemeente Hellendoorn (0548-630532).
Bijlagen: