Rijksweg 35 – Een verdieping met historie. Hoe is de keuze voor een tunnel tot stand gekomen?

De Rijksweg 35 is een project met een lange historie van ruim 25 jaar. Daar zaten heftige en wat meer rustige perioden bij. Veel voorstellen zijn de revue gepasseerd. Zelfs nu worden nog voorstellen gedaan hoe de weg kan komen te liggen. Alle mogelijke liggingen van de weg zijn in de loop der jaren de revue gepasseerd en de minister van Verkeer en Waterstaat heeft in 1995 besloten waar de weg komt te liggen. Het dossier is zo langzamerhand behoorlijk omvangrijk geworden. Dat maakt het wel eens lastig om een goed overzicht te houden op alle stappen die zijn genomen. Zelf raadplegen we dan ons archief. Dat is voor u als burger wat lastiger. Vandaar dat we het een en ander voor u op een rij hebben gezet.

Bottleneck Nijverdal
Al voor 1976 was het behoorlijk druk in de Grotestraat in Nijverdal. De bewoners en de politici zagen wel dat ons in de toekomst een verkeersprobleem stond te wachten. Ook de provincie zag dat de Rijksweg 35 letterlijk en figuurlijk een bottleneck werd. Omdat deze weg van de rijksoverheid is, beslist het rijk, bij monde van de minister, wat ermee gebeurt. De gemeente ontwikkelde een structuurplan, de provincie dacht mee en het rijk maakte een verbindingenstudie en een projectplan en deed onderzoek naar de milieu-effecten. Uiteindelijk schoven al deze studies en onderzoeken in elkaar en mondden uit in een besluit van de minister hoe de weg komt te liggen. Dat gebeurde in 1995.

Actiegroep Caron
Maar natuurlijk is de weg ook voor de gemeente Hellendoorn van cruciaal belang. De grote hoeveelheid verkeer beïnvloedt de leefbaarheid van Nijverdal enorm. De gemeente stelt in mei 1976 een structuurplan vast. Daarin stond dat de gemeente een rondweg tussen Nijverdal en Hellendoorn wilde hebben en zich daar hard voor zou maken. Uiteindelijk wordt in de gemeenteraad het gedeelte van de wegenstructuur niet vastgesteld. Dit had alles te maken met de actiegroep 'Caron', die de rijksweg in een tunnel wilde en zeker niet als rondweg zoals in het hoofdstuk wegenstructuur stond. De publieke druk was zo groot dat de politiek in 1977 het bureau Goudappel en Coffeng onderzoek laat doen naar oplossingen. Uiteindelijk stelt de raad ergens in 1980 het onderdeel van het structuurplan Verkeer vast. Hierin kiest de raad toch voor een rondweg, maar neemt daarin wel een 'reserveringszone' op langs de spoorlijn voor een tunnel.

Actie Rondweg-Rampweg
De gemeenteraad had in 1980 dus voor een rondweg gekozen, (voorzover er iets te kiezen viel want het rijk bepaalt) maar een groot gedeelte van de bevolking van Nijverdal is het daar niet mee eens.Geen rondweg, maar een tunnel moet het worden. In 1986 haalt de actiegroep Rondweg-Rampweg zo'n 10.000 handtekeningen op tegen een noordelijke rondweg. "Deze rondweg zal de bebouwde kom geheel doorsnijden en door een hoge aarden wal in tweeën delen. Ook de Hellendoornse berg zal onherstelbaar beschadigd worden", schrijft de actiegroep onder andere.

Studies naar mogelijke oplossingen
Variant 1 en variant 2 zoals beschreven in de tracéstudie van rijkswaterstaat.Natuurlijk hebben ook de provincie en het rijk belang bij de Rijksweg. Het is een Rijksweg en dus het is de verantwoordelijkheid van het rijk dat het verkeer goed doorstroomt. Deze weg verbindt namelijk west en oost Twente en dat is onder andere om economische redenen belangrijk. Zo bekijkt Rijkswaterstaat samen met de provincie de gehele wegenstructuur van de provincie en vinden om meerdere redenen de doorstroming heel belangrijk. Nadat de verbindingenstudie van Rijkswaterstaat in 1989 klaar is, komt er een tracéstudie. De verbindingenstudie is een studie welke gebieden men aan elkaar wil verbinden. Als daar duidelijkheid over is, buigt men zich over hoe de verschillende wegen dan het beste kunnen komen te liggen. Voor de rijksweg 35 staan vijf varianten voor Nijverdal in de tracéstudie.

Welke vijf varianten?
We zetten de vijf varianten nog eens op een rij.

• Variant 1 beschrijft een ruime omleiding ten noorden van Nijverdal vanaf de Tunnelweg, door de Hellendoornseberg , bij het Reestpark een viaduct over de De Joncheerelaan/Ninaberlaaan, ten noorden van het Doktersbos, de Jipkesbelt , kruist dan de Helmkruidlaan loopt dan zuidelijk langs de Kruidenwijk en komt even ten westen van de Burg. H. Boersingel op het oude tracé.
• Variant 2 beschrijft een krappe omleiding ten noorden van Nijverdal vanaf de Klinkenbeltweg door de Hellendoornseberg en weer bij het Reestpark met een viaduct en ten noorden van het Doktersbos enz. Vanaf daar de zelfde route als variant 1.
• Variant 3 beschrijft een bundeling met de spoorlijn in een korte tunnel. Eigenlijk het huidige tracé met dit verschil dat de spoorlijn in deze variant nog niet ondergronds is.
• Variant 4 is de zogenaamde nulvariant, met andere woorden niets doen en de weg op het huidige tracé laten liggen.
• Variant 5 lange geboorde tunnel vanaf de Tunnelweg tot ca. 400 meter ten oosten van de Kruidenlaan, deze tunnel heeft een lengte van 6 km en loopt onder de Grotestraat.

De raad gaat om
Zicht in de tunnel vanaf de westkant gezien. Het dak van de tunnel met aandacht voor een groene invulling De gemeente maakt op de voorstellen van het rijk (Rijkswaterstaat) een zogenaamde reactienota waarin de voors en tegens van de diverse varianten op een rij worden gezet. En waarin een aanbeveling voor variant 3 wordt gedaan, dus de korte tunnel. De raad gaat om en honoreert de opvatting die in brede lagen van de bevolking leeft dat er een tunnel moet komen in plaats van een rondweg. De raad besluit dan in het voorjaar van 1994 dat variant 3 (de korte tunnel met een bundeling spoorlijn) de voorkeur heeft. De rondweg is van de baan en de tunnel is in beeld voor de gemeenteraad van Hellendoorn.

Wie heeft het laatste woord?
Omdat het een rijksweg betreft, is het niet de gemeenteraad maar de minister van Verkeer en Waterstaat die bevoegd is het tracé (dus hoe de weg komt te liggen) voor de Rijksweg vast te stellen. En dat doet de minister dan ook in 1995. Het tracé wordt vastgesteld. De gemeenteraad moet dit alles vertalen in een bestemmingsplan. Ondertussen is er het idee om de trein ook ondergronds te brengen. De discussies die hierover werden gevoerd en de uitwerkingen van dit nieuwe plan vergden weer de nodige tijd.